Rybnik znów stanie się miejscem literackich spotkań podczas Rybnickich Dni Literatury 2026, które przez trzy tygodnie skupią się na temacie granic biografii. Uczestnicy wydarzeń będą mieli okazję zastanowić się nad tym, czym jest biografia i jak przekracza ona znane nam granice. Czy możliwe jest, by opowiedzieć czyjeś życie bez naruszania jego intymności? Co znajduje się poza granicami naszego doświadczenia, gdy sięgamy po cudze historie? Te i wiele innych pytań będą przewijały się w trakcie licznych spotkań i dyskusji, które mają na celu śmiałe przekraczanie barier literackich i biograficznych.
Górnośląska Nagroda Literacka Juliusz
Jednym z kluczowych momentów festiwalu będzie rozstrzygnięcie Górnośląskiej Nagrody Literackiej Juliusz, przyznawanej za wybitną biografię opublikowaną w minionym roku. 9 października odbędą się dwa spotkania poświęcone tej prestiżowej nagrodzie. Najpierw, o godzinie 16:00, eksperci z kapituły podzielą się swoimi przemyśleniami na temat zgłoszonych pozycji oraz specyfiki pracy jurorów. Następnie, o 18:00, publiczność będzie miała okazję spotkać się z autorami pięciu książek nominowanych do tej nagrody. Zwieńczeniem tych wydarzeń będzie uroczysta gala 10 października, podczas której poznamy laureata tegorocznego Juliusza w Domu Kultury w Rybniku – Chwałowicach.
Teatr i literatura
Literackie spotkania w Rybniku wzbogaci również wyjątkowe wydarzenie teatralne. Agnieszka Przepiórska zaprezentuje monodram „Jadwiga”, którego tematem będzie życie i twórczość Jadwigi Stańczakowej, niewidomej poetki oraz prozaiczki. Spektakl, bazujący na niezwykłej biografii Stańczakowej, wprowadzi widzów w atmosferę refleksji nad życiorysami literackimi. Wstęp na spektakl będzie bezpłatny, a darmowe wejściówki będą dostępne w Domu Kultury w Rybniku – Chwałowicach.
Debaty i rozmowy
Rybnickie Dni Literatury to także czas na głębokie debaty i rozmowy o biografii. 6 października o 18:00 odbędzie się dyskusja „Odzyskiwanie biografii”, podczas której poruszone zostaną tematy dotyczące pisania cudzych życiorysów, ich uzupełniania oraz wprowadzania do nowych kontekstów. Uczestnicy dowiedzą się, jak takie działania wpływają na rozumienie przeszłości oraz współczesnego życia literackiego. W dyskusji wezmą udział Ewa Graczyk i Izolda Kiec, a całość poprowadzi Aleksandra Grzemska. Kolejnego dnia, 7 października, Mikołaj Grynberg zabierze uczestników w podróż przez literaturę dotykającą granic życia i śmierci, omawiając swoje osobiste doświadczenia i refleksje.
Tłumaczenia i nowe spojrzenia
8 października o godzinie 18:00 będzie okazja spotkać Agatę Ostrowską, tłumaczkę biografii Sylvii Plath. Rozmowa z nią będzie dotyczyć nie tylko pracy nad tłumaczeniem, ale również granic języka i kultury. Tego samego dnia odbędzie się również spotkanie z Kapitułą Górnośląskiej Nagrody Literackiej „Juliusz”, które przybliży uczestnikom zmieniające się trendy w świecie biografii.
Interaktywne wydarzenia
W kolejnych dniach festiwalu, 14 października, odbędzie się spotkanie z Aleksandrem Kaczorowskim, który opowie o biografii Milana Kundery oraz o złożoności granic kulturowych w Europie. Następnie, 15 października, Rybnik zaprasza na Żywą Bibliotekę, gdzie uczestnicy będą mogli „wypożyczyć” ludzi na szczere rozmowy, a 17 października na slam poetycki imienia Janiny Podlodowskiej, który będzie okazją do zaprezentowania młodych talentów.
Sztuka w fotografii
Kulminacją artystycznych wydarzeń festiwalu będzie wystawa fotografii Konrada K. Pollescha, dokumentująca postać Tadeusza Kantora oraz jego działalność w teatrze Cricot 2. Wernisaż odbędzie się 15 października o 17:30 i będzie okazją do przybliżenia historii polskiego teatru oraz intymnego portretu jednego z najwybitniejszych twórców XX wieku. Wystawa ta, podobnie jak inne wydarzenia festiwalowe, będzie wyjątkowym doświadczeniem dla wszystkich miłośników literatury i sztuki.
Źródło: Urząd Miasta Rybnika