W ramach międzynarodowej inicjatywy o wartości 95,5 miliona euro, skupiającej 106 partnerów z 25 krajów, Polska odgrywa kluczową rolę za sprawą Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach. Rybnik, jako miasto pilotażowe, testuje nowatorskie narzędzia opracowane w projekcie, który ma na celu poprawę zdrowia publicznego.
Wpływ przestrzeni miejskiej na zdrowie
Rybnik angażuje się w projekt, koncentrując się na tworzeniu zdrowych środowisk życia. Zasada ta opiera się na przekonaniu, że profilaktyka chorób cywilizacyjnych musi wykraczać poza tradycyjny system ochrony zdrowia. Planowanie przestrzenne odgrywa kluczową rolę w poprawie jakości życia mieszkańców, co podkreśla Monika Kubisz, koordynatorka projektu z Wydziału Rozwoju Miasta.
Warto zauważyć, że miejsce zamieszkania ma znaczący wpływ na zdrowie. Różnice w oczekiwanej długości życia między powiatami w Polsce mogą sięgać nawet ośmiu lat! To zjawisko, wraz z problemem starzejącego się społeczeństwa i roli czynników ryzyka w chorobach niezakaźnych, było przedmiotem dyskusji podczas warsztatów dla interesariuszy projektu, które odbyły się w Rybniku w dniach 13 i 14 kwietnia.
Urbanizacja a wyzwania zdrowotne
Obecnie około 75% obywateli Unii Europejskiej mieszka w miastach i na obszarach zurbanizowanych, a prognozy wskazują, że do 2050 roku liczba ta wzrośnie do 78%. Choć miasta są ośrodkami innowacji i rozwoju, wiążą się również z wieloma wyzwaniami zdrowotnymi, takimi jak zanieczyszczenie powietrza, hałas, brak ruchu czy izolacja społeczna. Te czynniki przyczyniają się do rozwoju chorób niezakaźnych. Jednakże, odpowiednio zaplanowana przestrzeń miejska może znacząco poprawić warunki zdrowotne mieszkańców. Zielone przestrzenie, rozwiązania oparte na przyrodzie oraz przestrzenie przyjazne pieszym mogą łagodzić negatywne wpływy środowiskowe, wspierać aktywność fizyczną i wzmacniać więzi społeczne. Kluczowe jest, aby korzyści te były dostępne dla wszystkich.
Nowoczesne narzędzia planowania miejskiego
Eksperci z Uniwersytetu w Turynie, Uniwersytetu w Rennes oraz Śląskiego Uniwersytetu Medycznego zaprezentowali w Rybniku dwa innowacyjne narzędzia wspierające planowanie przestrzenne. Narzędzia te zostały opracowane w ramach projektu JA PreventNCD, by wspierać zdrowe środowiska miejskie.
Pierwsze z nich, My Green Space, jest narzędziem umożliwiającym analizę wpływu istniejących terenów zielonych na zdrowie mieszkańców. Używane w Parku im. Adama Fudalego, pozwala na zbieranie i wizualizację danych o zielonych przestrzeniach, co umożliwia lepsze planowanie ich rozwoju, a także poprawę ich jakości i dostępności.
Drugie narzędzie, NBS4HUE (Rozwiązania oparte na przyrodzie dla zdrowych środowisk miejskich), wspomaga wybór rozwiązań dostosowanych do lokalnych potrzeb. Umożliwia porównanie różnych opcji i ich wpływu na zdrowie, środowisko i jakość życia mieszkańców, wspierając świadome decyzje oparte na wiedzy naukowej.
Oba narzędzia współpracują ze sobą, tworząc kompleksowe podejście do planowania zdrowszych miast, które uwzględniają zdrowie obywateli, dostęp do zieleni oraz przyjazność przestrzeni miejskich dla wszystkich, w tym dzieci i seniorów. Promowanie mobilności pieszej i rowerowej jest również istotnym elementem tego podejścia.
Testowanie tych narzędzi w Rybniku stanowiło kluczowy etap w ich rozwoju, co pozwoli na ich lepsze dostosowanie do potrzeb miast w całej Europie. Eksperci podkreślają, że współpraca przy takich projektach jest niezwykle cenna w kontekście tworzenia przyjaznych i zdrowych miast.
Więcej informacji na temat projektu JA PreventNCD można znaleźć na oficjalnych stronach internetowych projektu.
Źródło: Urząd Miasta Rybnika