Uproszczone zasady budowlane – nowe przepisy dla mieszkańców

Od 7 stycznia 2026 roku w życie wchodzą istotne zmiany w ustawie Prawo budowlane, które mają na celu uproszczenie procesów budowlanych oraz redukcję biurokratycznych obciążeń. To znaczące udogodnienia dla inwestorów, które pozwolą na realizację wielu projektów bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę.

Kluczowe zmiany w prawie budowlanym

Nowelizacja ustawy z dnia 4 grudnia 2025 roku przynosi szereg ułatwień dla inwestorów. Wśród najważniejszych z nich znajduje się możliwość realizacji niektórych budowli bez konieczności uzyskiwania pozwolenia na budowę czy zgłoszenia. Dotyczy to m.in.:

  • Basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m² przy domach jednorodzinnych oraz budynkach rekreacyjnych.
  • Tarasów przydomowych o powierzchni zabudowy do 35 m², zarówno niezadaszonych, jak i zadaszonych z dachem nieprzekraczającym 35 m².
  • Zbiorników na wodę deszczową lub roztopową o pojemności do 5 m³.
  • Masztów o wysokości do 7 m, w tym flagowych i przeznaczonych do instalacji urządzeń radiokomunikacyjnych.
  • Konstrukcji oporowych do wysokości 0,80 m oraz magazynów energii elektrycznej o pojemności do 30 kWh.

Warto pamiętać: Brak wymogu formalności nie oznacza wolności od przestrzegania lokalnych planów zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów technicznych.

Wymogi zgłoszenia budowlanego

Nowe przepisy określają także, które inwestycje wymagają zgłoszenia. Obejmuje to m.in.:

  • Budynki użyteczności publicznej o powierzchni do 200 m² i maksymalnie dwóch kondygnacjach.
  • Przydomowe budowle ochronne o powierzchni do 35 m².
  • Magazyny energii elektrycznej o pojemności od 30 kWh do 300 kWh.
  • Tarasy przydomowe o większej powierzchni zabudowy niż 35 m², z zadaszeniem do 50 m².
  • Przepusty o długości do 20 m i przekroju wewnętrznym od 0,85 m² do 3 m².
  • Zbiorniki na wodę o pojemności od 5 m³ do 15 m³.

Istotne: W przypadku niektórych zamierzeń budowlanych konieczne jest dołączenie dokumentacji projektowej oraz dodatkowych opinii i uzgodnień.

Zmiany w opłatach skarbowych

Nowelizacja wpływa także na ustawę o opłacie skarbowej, wprowadzając nowe stawki dla wybranych zgłoszeń, które teraz wynoszą 155 zł. Dotyczy to m.in.:

  • Budynków użyteczności publicznej do 200 m².
  • Przydomowych budowli ochronnych do 35 m².
  • Zbiorników na wodę o pojemności między 5 m³ a 15 m³.

Procedura odwoławcza

Nowe przepisy określają także wymogi formalne dla odwołań od decyzji administracyjnych. Odwołanie musi zawierać konkretne zarzuty, jasno określone żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. W przypadku braków w dokumentacji, inwestor zostanie wezwany do ich uzupełnienia.

Postępowania w toku

Wnioski złożone przed 7 stycznia 2026 roku, które nie zostały jeszcze rozpatrzone, będą podlegały nowym przepisom. Większość zmian zaczyna obowiązywać od 7 stycznia 2026 roku.

Podstawa prawna: Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 roku o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1847).

W przypadku pytań dotyczących konieczności uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, można kontaktować się z Wydziałem Architektury UM pod adresem ul. Zamkowa 5 lub telefonicznie pod numerem 32 43 92 245.

Źródło: Urząd Miasta Rybnika