Jak pomagać osobom potrzebującym codziennego wsparcia, nie odbierając im prawa do własnych decyzji? To pytanie powracało podczas konferencji zorganizowanej 29 października 2026 roku przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Rybniku. W Dworze w Łukowie Śląskim spotkały się osoby zajmujące się pomocą społeczną, przedstawiciele środowisk osób z niepełnosprawnościami oraz seniorzy.
Wydarzenie pod nazwą „Godność, opieka, przyszłość – wyzwania i dobre praktyki w pomocy osobom starszym, z niepełnosprawnością i zależnym” poświęcono zarówno rozwiązaniom instytucjonalnym, jak i codziennym doświadczeniom osób korzystających ze wsparcia. Rozmawiano o dostępności, samodzielności i współpracy na rzecz społeczeństwa otwartego na różne potrzeby.
Spotkanie otworzył wicestarosta rybnicki Marek Profaska, wskazując na znaczenie poruszanych zagadnień. Następnie kierowniczka rybnickiego PCPR Ewa Skiba przedstawiła wystąpienie o wspólnych działaniach na rzecz samodzielności i godnego życia. Zwróciła w nim uwagę na potrzebę całościowego wsparcia, które pozwala uczestniczyć w życiu społecznym stosownie do indywidualnych możliwości.
Bezpieczeństwo nie powinno oznaczać rezygnacji z wyboru
Jednym z tematów konferencji były decyzje podejmowane każdego dnia w domach pomocy społecznej. Helena Dereń, pracownica socjalna i kierowniczka działu socjalno-wspomagającego Domu Pomocy Społecznej pw. św. Józefa w Lyskach, oraz psycholożka tej placówki Aleksandra Wiosna-Bober przedstawiły dylematy związane z opieką nad mieszkańcami.
Ich wystąpienie dotyczyło równowagi między ochroną osób wymagających pomocy a poszanowaniem ich autonomii. Potrzeba bezpieczeństwa nie znosi prawa mieszkańca do indywidualnych wyborów i decydowania o sobie.
O potrzebach osób z niepełnosprawnościami mówiono również z perspektywy rodziny i terapii. Celina Owczorz podzieliła się doświadczeniami matki dziecka z niepełnosprawnością, opowiadając o napotykanych wyzwaniach i zmianach w systemie pomocy. Karolina Tomaszewska, instruktorka terapii zajęciowej w Warsztacie Terapii Zajęciowej w Czerwionce-Leszczynach, przybliżyła codzienność jego uczestników, znaczenie relacji oraz rozwijanie samodzielności.
Głos zabrała także Honorata Węglorz, przewodnicząca Powiatowej Społecznej Rady do Spraw Osób Niepełnosprawnych w Powiecie Rybnickim. Przedstawiła znaczenie współpracy instytucji ze środowiskami osób z niepełnosprawnościami i potrzebę przekładania rozpoznanych problemów na konkretne przedsięwzięcia.
Aktywność, która łączy pokolenia i pomaga rozwijać pasje
Prof. dr hab. Aldona Frączkiewicz-Wronka i dr Monika Cukier-Sygula omówiły rolę uniwersytetów trzeciego wieku w aktywnym starzeniu się oraz budowaniu rezerwy poznawczej. Wskazały na wartość edukacji przez całe życie, kontaktów z innymi i inicjatyw, które pomagają seniorom rozwijać zainteresowania oraz podtrzymywać więzi społeczne.
O tym, jak takie relacje wyglądają w praktyce, opowiedziały Sylwia Bizoń i Bernadeta Jeszka, uczestniczki spotkań seniorów w Łukowie Śląskim. Zaprezentowały formy wspólnego spędzania czasu i rękodzieło. Przypomniały przy tym, że punktem odniesienia dla działań pomocowych powinny być potrzeby, doświadczenia i godność człowieka.
Własną perspektywę wniósł Dawid Gąsior, reprezentant Polski w siatkówce na siedząco oraz zawodnik Aluron CMC Paravolley Zawiercie. Mówił o odwadze, aktywności sportowej, przełamywaniu barier i rozwijaniu pasji także w codziennym życiu.
Część merytoryczną uzupełnił występ uczennic Szkoły Podstawowej im. Henryka Mikołaja Góreckiego w Czernicy oraz uczestników warsztatu terapii zajęciowej z Czerwionki-Leszczyn. Całość pokazała, jak wiele perspektyw składa się na rozmowę o pomocy: od polityki publicznej i pracy instytucji po doświadczenia seniorów, osób z niepełnosprawnościami i ich bliskich.
Wnioski ze spotkania wykraczają poza kwestie organizacyjne. Budowanie dostępnego i przyjaznego otoczenia wymaga współpracy instytucji, specjalistów, organizacji społecznych, rodzin oraz lokalnej wspólnoty, a także empatii i uważności. Prawo do godnego życia nie powinno zależeć od wieku, zdrowia ani stopnia samodzielności.
Nagranie konferencji ma zostać udostępnione do celów edukacyjnych i archiwalnych. Zaplanowano również przygotowanie transkrypcji oraz tłumaczenia na polski język migowy.
Źródło: Starostwo Powiatowe w Rybniku